Khi Tình yêu tìm ra lối
Bạn thân mến. Trong thông điệp này, chúng ta sẽ cùng chiêm nghiệm về sự chuyển hướng khi tình yêu tìm thấy đường về Nhà.
Nhưng trước khi đi xa hơn, chúng ta hãy dừng lại một chút. Khi tình yêu toả ra, nó sẽ đi về đâu? Nó sẽ trôi lang thang đến bất cứ nơi đâu thu hút nó, hay âm thầm hướng tới một nơi nào đó? Và khi nói đến “Nhà”, chúng ta muốn nói tới điều gì? Đó là nơi chúng ta từng bỏ lại phía sau, hay là nơi vẫn đang chờ đợi ta? Hãy để những câu hỏi này lắng đọng trong trái tim. Không cần phải trả lời. Đơn giản là hãy cảm nhận nơi mà chúng đang hướng tới.
Để hiểu về sự chuyển hướng này, chúng ta sẽ sử dụng hình ảnh dòng sông xuôi về biển cả.
Dòng sông vào mùa lũ sẽ chảy tràn khắp mọi hướng. Nó có sức nước lớn nhưng lại không có hướng. Nước dâng cao và cuốn phăng mọi vật trên đường đi. Khi nước rút, chỉ còn lại bùn đất. Nhưng chính dòng nước ấy, khi được dẫn hướng, lại có thể tạo nên những hẻm núi sâu, làm quay tua-bin và đẩy những con tàu ra biển. Vẫn là dòng nước ấy. Năng lượng vẫn như vậy. Điều khác là nó đã tìm thấy hướng.
Đó chính là sự khác biệt giữa một trái tim để tình yêu trôi khắp mọi hướng và một trái tim đã tìm thấy nẻo về.
Sự chuyển hướng
Trong thông điệp trước, chúng ta đã thấy tình yêu bừng nở trong tim tựa như hương thơm của đóa hoa. Đó không phải là một sự lựa chọn mà là sự chảy tràn tự nhiên. Chiếc cốc được rót đầy Ân sủng và tình yêu tràn ra. Nhưng đó chưa phải là hồi kết. Khi tình yêu tỏa ra khắp mọi hướng, giống như dòng sông vào mùa lũ. Nó ôm ấp mọi tạo vật và không loại trừ một tạo vật nào. Với phù sa màu mỡ, nó có thể chảy mãi mà chẳng bao giờ tới được nơi cần tới.
Và rồi một sự thay đổi xảy ra. Tình yêu tràn khắp mọi nơi bắt đầu chuyển hướng. Giống như kim la bàn sau khi quay vô định bỗng tìm thấy phương Bắc. Nó bắt đầu nhớ về nơi mình sinh ra, nhớ về sự hiện diện đã rót đầy chiếc cốc buổi ban đầu. Sự chuyển hướng này không làm tình yêu vơi bớt; mà trở nên sâu lắng. Nước sông không hề vơi cạn, mà chỉ là dòng sông đã tìm thấy đôi bờ để xuôi về biển cả.
Hiền triết Narada đã miêu tả sự chuyển hướng này bằng ngôn ngữ thật giản dị:
Sa tvasmin parama prema rupa.
Lòng sùng kính là tình yêu tối thượng hướng về Thượng đế.
Narada không nói cụ thể về thứ tình yêu nào, thậm chí cũng không phải là một tình yêu phi thường. Ngài nói về tình yêu của tất cả mọi tình yêu, “parama prema”, sự mãnh liệt tột bậc của trái tim khi được hội tụ về chúng một hướng. Đây chính là bhakti (lòng sùng kính).
Babuji cũng mô tả lòng sùng kính bằng câu chân ngôn: “Hãy yêu Đấng yêu thương tất cả.”
Và Chariji đã bổ khuyết lời của Babuji bằng: “Hãy yêu thương tất cả những người mà Ngài yêu.” Dòng sông khi đã tìm thấy hướng đi vẫn không ngừng chảy. Những thửa ruộng dọc hai bên bờ vẫn được bồi đắp và tốt tươi.
Khát khao cao cả khiến mọi khát khao chìm lắng
Trong thông điệp đầu tiên của hành trình này, “Trái tim chia đôi”, ham muốn kéo người tìm kiếm theo hai ngả. Một con sói kéo người tìm kiếm về phía thói quen, con sói kia kéo về phía ánh sáng. Trái tim bị giằng xé. Nó muốn cả hai và không thể lựa chọn. Sự mâu thuẫn đó là rào cản đầu tiên mà chúng ta nhận diện được, và chúng ta đã tìm ra nguồn gốc của nó là nỗi sợ hãi.
Trong thông điệp thứ 11 của chuỗi bài này, chúng ta nhìn nhận ham muốn ở một góc độ khác. Lòng sùng kính không phải là sự vắng mặt của ham muốn. Đó là sự hợp nhất của tất cả mọi ham muốn. Tất cả những khao khát, những mong muốn vụn vặt và những bồn chồn từng khiến con tim bay tứ tung, nay cùng hòa vào một dòng chảy. Cùng chảy về một đích đến. Trái tim không còn bị phân ly. Nó không mất đi những mong muốn. Cuối cùng, nó đã tìm thấy điều duy nhất thực sự xứng đáng để khao khát.
Babuji đưa ra một sự phân biệt giúp chúng ta hiểu rõ hơn điều này. Ngài nói rằng lòng sùng kính chân chính vượt thoát những ham muốn của giác quan. Nó được thúc đẩy bởi khát khao chân thật, khao khát mà một khi được thỏa mãn sẽ không còn bất kỳ một khao khát nào nữa. Nó là sự chấm dứt của mọi khao khát.
Chúng ta hãy ngẫm xem điều đó có nghĩa là gì. Mỗi ham muốn, một khi được thỏa mãn, lại sinh ra một ham muốn khác. Chúng ta muốn được thăng chức, khi đạt được, chúng ta lại muốn chức cao hơn. Chúng ta muốn có một ngôi nhà, ngay khi có nó, chúng ta đã mơ về một ngôi nhà đẹp hơn. Sự thỏa mãn sinh ra nhu cầu tiếp tục được thoả mãn và vòng lặp đó không bao giờ dừng lại. Lòng sùng kính là khát khao duy nhất và một khi đạt được, không còn mở ra cánh cửa nào nữa. Nó làm tan biến chính nhu cầu tìm kiếm những cánh cửa khác.
Narada còn tiến xa hơn một bước. Ngài cho chúng ta biết rằng lòng sùng kính thực ra không phải là ham muốn, bởi vì nó mất hút trong sự tĩnh lặng. Babuji chỉ cho chúng ta thấy cả hai đều đúng như thế nào: lòng sùng kính bắt đầu là một sự khao khát và kết thúc là sự chấm dứt của mọi khao khát.
Có lần tôi hỏi một người: “Hồi bảy tuổi, anh mong muốn nhất điều gì?”
Anh ấy ngập ngừng một lát rồi trả lời: “Một chiếc xe đạp màu đỏ. Tôi nhớ mình đã khóc vì bố mẹ không đủ tiền mua nó.”
“Còn bây giờ thì sao?” tôi hỏi.
Anh ấy bật cười: “Bây giờ tôi có ba chiếc ô tô. Tôi thậm chí còn chẳng nhớ mong muốn có xe đạp đã tan biến từ lúc nào.”
Anh ấy đã không chống lại ham muốn đó, mà chỉ đơn giản là không còn thích nó nữa khi trưởng thành. Một ham muốn lớn hơn đã thế chỗ. Đây là cách mà thế giới hóa giải ham muốn, bằng cách thay thế một ham muốn bằng một ham muốn lớn hơn. Lòng sùng kính hóa giải ham muốn theo cách khác. Khi trái tim tràn ngập tình yêu hướng về Đấng Thiêng liêng, chúng ta không còn tìm kiếm bất cứ điều gì để thế chỗ cho những ham muốn cũ. Chúng chỉ đơn thuần trở nên thừa thãi, tựa như những ngọn nến dưới ánh mặt trời.
Đức tin không cần bằng chứng
Narada còn nói thêm một điều thường dễ bị bỏ qua:
Svayam pramanatvat.
Lòng sùng kính chính là bằng chứng.
Đó là bằng chứng tự đứng trên đôi chân của mình. Niềm vui và bình an của nó là điều hiển nhiên. Đây là cách chắc chắn nhất để phân biệt lòng sùng kính chân chính với vô vàn sự giả mạo. Nếu chúng ta phải thuyết phục bản thân rằng mình sùng kính, thì chúng ta chưa có được nó. Nếu chúng ta phô diễn lòng sùng kính trước mặt người khác, đó chỉ là một vở kịch mà không phải lòng sùng kính thực sự. Lòng sùng kính chân thật hiển nhiên như cảm giác đói bụng. Chúng ta không cần phải để ai đó nói cho biết mình đang đói. Chúng ta chỉ là hoàn toàn không có chút nghi ngờ nào về điều đó.
Đó là lý do tại sao lòng sùng kính là phương thuốc tự nhiên cho sự hoài nghi mà chúng ta đã thảo luận trong “Xây dựng nền tảng vững chắc”. Sau 11 năm thực hành thiền, một chị vẫn cứ tự hỏi: “Sự tiến bộ này có thật chăng?” Chị ấy muốn có bằng chứng, chứng cứ, một thứ gì đó mà tâm trí có thể nắm bắt được và nhìn thấy rõ mồn một. Trái tim tràn ngập lòng sùng kính thì không còn những câu hỏi. Chúng trở nên vô nghĩa. Khi đang đi thuyền trên sông, liệu chúng ta có hỏi sông có nước hay không.
Những gì lòng sùng kính mang đến cho cuộc sống
Không có lòng sùng kính, bất cứ điều gì chúng ta nghĩ hay làm đều thiếu đi sự nhiệt tình sống động, niềm vui, và do đó thiếu vắng sự ngọt ngào. Lòng sùng kính là dây cứu sinh của chúng ta trên hành trình tâm linh. Nó giữ cho chúng ta luôn được kết nối với ánh sáng tình yêu mà pranahuti truyền vào trái tim. Chính xác hơn, ánh sáng ấy được lòng sùng kính thu hút vào bên trong. Có một sự khác biệt giữa một trái tim chỉ biết nhận và một trái tim khao khát. Cả hai đều được ban phúc, nhưng trái tim khao khát sẽ thu hút ánh sáng vào sâu hơn, giống như đất trong nắng hạn gặp được mưa rào.
Và đôi bờ là gì? Đó là phần dễ dàng: thiền buổi sáng, thanh lọc buổi tối, cầu nguyện trước khi đi ngủ và sự thường niệm mà chúng ta mang theo suốt cả ngày. Không thực hành nào trong số này là dòng sông, và cũng không thực hành nào là biển cả. Nhưng nếu không có chúng, nước sẽ tràn ngập khắp nơi và bị tiêu hao.
Và rồi sự chuyển hóa diễn ra, làm thay đổi toàn bộ cuộc sống của người tìm kiếm. Khi mỗi hành động, dù là nhỏ nhất, được dâng lên Đấng Yêu dấu, sẽ trở thành sự thờ phụng. Chúng ta không cần đến đền thờ hay nghi thức. Cốc nước đầu tiên được thầm lặng dâng lên Đấng Thiêng liêng vào buổi sáng, trở thành lòng sùng kính. Công việc được thực hiện trong nhận thức về sự hiện diện của Đấng Yêu dấu, trở thành lòng sùng kính. Sự kiên nhẫn mà chúng ta dành cho một đồng nghiệp khó tính, sự thật mà chúng ta nói ra ngay cả khi phải chịu thiệt thòi, tình yêu mà chúng ta trao đi mà không mong cầu nhận lại bất cứ điều gì… khi tất cả những điều này được hội tụ trong nhận thức về Đấng Thiêng liêng mà trái tim chúng ta hướng về, đều trở thành một phần của hành động hiến dâng. Cuộc sống trở thành cầu nguyện. Cái thiêng liêng và cái đời thường nhập thành một dòng hợp lưu duy nhất.
Nơi dòng sông chảy về
Chúng ta đã bắt đầu với dòng sông và đôi bờ. Giờ đây, nếu có thể suy ngẫm, dòng sông hẳn sẽ hỏi: Điều gì sẽ xảy ra khi mình về với biển?
Biển không xô vào trong sông và sông cũng không lấn ra biển. Đôi bờ từng định hình dòng chảy và sức mạnh cho dòng sông giờ đây nhẹ nhàng được bỏ lại. Dòng chảy xiết từng tạc nên những hẻm núi sâu nay trở nên êm dịu. Bản ngã từng tuyên bố, “Ta là dòng sông” tan biến vào một đại dương bao la đến mức từ “dòng sông” không còn phù hợp nữa. Thế nhưng chẳng có thứ gì mất đi. Toàn bộ nước từng thuộc về dòng sông nay đã là của biển. Dòng sông không chết. Nó trở thành điều mà nó đã luôn luôn là. Đó là tự do.
Mỗi giọt nước của dòng sông ấy xưa kia cũng là kết tinh của những giọt nước bốc hơi lên từ biển cả. Nó ẩn trong những áng mây, thành mưa rơi xuống những ngọn đồi xa xôi và hợp lại thành những dòng suối khi ấy còn chưa biết mình sẽ đi về đâu. Dòng sông chưa bao giờ lang thang đến một miền đất lạ. Nó chỉ là đang trên đường trở về “Nhà”.
Vì vậy, khi chúng ta tự hỏi tình yêu của mình sẽ đi về đâu, có lẽ đây chính là câu trả lời. Tình yêu trở về nơi mà nó đã sinh ra. Và “Nhà” không chỉ ở phía sau hay phía trước chúng ta. Đó chính là biển cả, vẫn luôn vẫy gọi dòng sông bấy lâu nay.
Sự khiêm nhường này, việc bỏ lại đôi bờ và cho phép bản ngã tan biến vào một điều gì đó mà tâm trí không thể hình dung, chính là điều mà Babuji gọi là sharanagati. Nếu chúng ta đã cảm nhận được sự chuyển hướng ấy, nếu tình yêu của chúng ta đã bắt đầu tìm ra lối và nếu chúng ta đã nhìn thấy biển cả xa tít tắp, thì lòng sùng kính đã bắt đầu nảy nở trong chúng ta. Chúng ta chỉ cần chảy giữa đôi bờ. Chúng sẽ dẫn lối.
Thân ái và nguyện cầu
Kamlesh
Thông
điệp kỷ niệm 71 năm ngày sinh của Pujya Daaji
28
tháng 9 năm 2026, Kanha Shanti Vanam
